Η καθυστέρηση θεραπευτικής παρέμβασης για τον εντοπισμένο καρκίνο του προστάτη δεν αυξάνει τον κίνδυνο θνησιμότητας. Αντίθετα, οι ασθενείς που υπόκεινται σε ενεργό παρακολούθηση μπορεί να εμφανίσουν τα ίδια ποσοστά 15ετούς επιβίωσης με εκείνους που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία ή χειρουργική επέμβαση.
Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας νέας, μακροχρόνιας μελέτης. Αναδεικνύει τον καταλυτικό ρόλο που έχει στην επιτυχή διαχείριση της νόσου η συμβολή εξειδικευμένων Ογκολόγων και Ακτινοθεραπευτών, πλάι σε αυτή του Χειρουργού – Ουρολόγου.
Τι είναι η μελέτη ProtecT;
Η μελέτη ProtecT είναι μια σημαντική τυχαιοποιημένη μελέτη που αξιολογεί την αποτελεσματικότητα διαφορετικών θεραπευτικών επιλογών για τον εντοπισμένο καρκίνο του προστάτη. Τα αποτελέσματα των 15 ετών παρακολούθησης ανακοινώθηκαν στο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ουρολογίας στο Μιλάνο. Τα ευρήματα της δοκιμής ProtecT έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη διαχείριση του εντοπισμένου καρκίνου του προστάτη και έχουν τη δυνατότητα να αλλάξουν την κλινική πρακτική.
Ο καρκίνος του προστάτη είναι ο πιο συχνός καρκίνος στους άνδρες και στην πλειοψηφία των περιπτώσεων διαγιγνώσκεται σε πρώιμο στάδιο, όταν ο καρκίνος εντοπίζεται ακόμα μέσα στον αδένα του προστάτη. Η διαχείριση του εντοπισμένου καρκίνου του προστάτη έχει σημαντικές προκλήσεις, καθώς υπάρχουν διάφορες διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές. Αυτές είναι η ενεργός παρακολούθηση, που περιλαμβάνει εξετάσεις για τον έλεγχο του καρκίνου, η ριζική προστατεκτομή και η ριζική ακτινοθεραπεία. Η βέλτιστη στρατηγική θεραπείας για τον εντοπισμένο καρκίνο του προστάτη παραμένει θέμα συζήτησης και η μελέτη ProtecT είχε ως στόχο να δώσει απαντήσεις σε αυτό το θέμα.
Η δοκιμή ProtecT ήταν μια τυχαιοποιημένη μελέτη που συμπεριέλαβε 2.664 άνδρες με εντοπισμένο καρκίνο του προστάτη μεταξύ 1999 και 2009. Αυτοί τυχαιοποιήθηκαν σε ένα από τα τρία σκέλη της μελέτης: ενεργή παρακολούθηση, ριζική προστατεκτομή ή ακτινοθεραπεία. Το πρωταρχικό τελικό σημείο της δοκιμής ήταν η θνησιμότητα λόγω καρκίνου του προστάτη.
Πόσο υψηλή ήταν η θνησιμότητα;
Τα αποτελέσματα των 15 ετών παρακολούθησης της δοκιμής ProtecT έδειξαν χαμηλή θνησιμότητα λόγω καρκίνου του προστάτη σε όλα τα σκέλη θεραπείας. Δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων. Διαπιστώθηκε ότι περίπου το 97% των ανδρών που διαγνώστηκαν με καρκίνο του προστάτη επέζησαν 15 χρόνια μετά τη διάγνωση, ανεξάρτητα από τη θεραπεία που έλαβαν. Περίπου το ένα τέταρτο των ανδρών υπό ενεργό παρακολούθηση δεν είχαν υποβληθεί σε επεμβατική θεραπεία ούτε μετά από 15 χρόνια. Τα 15ετή ποσοστά θνησιμότητας ειδικά για τον καρκίνο του προστάτη ήταν 1,5%, 0,9% και 0,9% στα σκέλη ενεργής παρακολούθησης, ριζικής προστατεκτομής και ακτινοθεραπείας, αντίστοιχα. Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι και οι τρεις θεραπευτικές επιλογές είναι αποτελεσματικές στη μείωση της θνησιμότητας που σχετίζεται με τον καρκίνο του προστάτη.
Ωστόσο, η δοκιμή ProtecT εντόπισε ορισμένες διαφορές στους ρυθμούς εξέλιξης της νόσου και μετάστασης μεταξύ των σκελών θεραπείας. Οι άνδρες που υποβλήθηκαν σε ριζική προστατεκτομή είχαν χαμηλότερο κίνδυνο εξέλιξης της νόσου σε σύγκριση με εκείνους που υποβλήθηκαν σε ενεργή παρακολούθηση ή ακτινοθεραπεία. Επιπλέον, οι άνδρες που υποβλήθηκαν σε ακτινοθεραπεία είχαν υψηλότερο κίνδυνο μετάστασης σε σύγκριση με εκείνους που υποβλήθηκαν σε ενεργή παρακολούθηση ή ριζική προστατεκτομή. Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι οι αρνητικές επιπτώσεις της ακτινοθεραπείας και της προστατεκτομής επιμένουν πολύ περισσότερο από ό,τι πιστευόταν. Αφορούν το ουροποιητικό σύστημα και τη σεξουαλική λειτουργία – για έως και 12 χρόνια.
Τα αποτελέσματα της δοκιμής ProtecT πιθανότατα θα οδηγήσουν σε αλλαγή της κλινικής πρακτικής. Γιατροί και ασθενείς θα εξετάζουν πιο προσεκτικά τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους κάθε επιλογής θεραπείας. Τα ευρήματα της δοκιμής θα συμβάλουν επίσης στην ανάπτυξη νέων κλινικών οδηγιών για τη διαχείριση του εντοπισμένου καρκίνου του προστάτη.
Πώς αντιμετωπίζεται σήμερα ο εντοπισμένος καρκίνος του προστάτη;
Στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, η διαχείριση των περιστατικών καρκίνου του προστάτη γίνεται με τις πλέον σύγχρονες πρακτικές και τα πιο προηγμένα τεχνολογικά μέσα συνεκτιμώντας τις εισηγήσεις Ογκολόγου που εξειδικεύεται στη συγκεκριμένη νόσο.
Ειδικότερα, όσον αφορά στη διάγνωση της νόσου, παρέχεται η δυνατότητα για πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία προστάτη και fusion βιοψία. Είναι η πιο ακριβής διαγνωστική διαδικασία για τον καρκίνο του προστάτη. Παρέχεται επίσης PSMA PET/CT για αρχική εκτίμηση τοπικά προχωρημένης νόσου και για επανεκτίμηση σε περίπτωση βιοχημικής υποτροπής, δηλαδή εκ νέου αύξησης του δείκτη PSA.
Όσον αφορά στη θεραπεία του καρκίνου του προστάτη, ο Όμιλος Ιατρικού Αθηνών επίσης πρωτοπορεί. Παρέχει τη δυνατότητα για Focal One εστιακή θεραπεία, όπου είναι ενδεδειγμένο, και ρομποτική προστατεκτομή για ριζική αντιμετώπιση της νόσου.
Συμπερασματικά, η διάγνωση του εντοπισμένου καρκίνου του προστάτη, σε αντίθεση με πολλούς άλλους τύπου καρκίνου, δεν θα πρέπει να προκαλεί πανικό στους ασθενείς και να οδηγούνται έτσι σε λάθος θεραπευτικές επιλογές. Θα πρέπει πάντα να συζητούν την περίπτωσή τους, εκτός του Ουρολόγου, και με εξειδικευμένο Παθολόγο Ογκολόγο αλλά και με Ακτινοθεραπευτή, στα πλαίσια του Ογκολογικού Συμβουλίου. Έτσι μελετώνται τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της κάθε θεραπευτικής στρατηγικής. Πάντα θα πρέπει να έχουν υπόψη ότι η επιλογή τους δεν θα επηρεάσει την επιβίωση τους, όπως έδειξε η μελέτη ProtecT.
